Dünyadaki tüm kütüphaneleri düşünün. Raflardaki milyonlarca kitap, binlerce farklı dilde yazılmış olsa bile, er ya da geç bir çevirmen veya bir bilgisayar programı tarafından anlaşılabilir. Ancak bir kitap var ki, Voynich El Yazması, Dünya’nın en iyi şifre çözücüleri, dilbilimcileri ve hatta yapay zekâ bile onu çözemiyor.

-Voynich El Yazması (Voynich Manuscript) Ne Kadar Eski

Radyokarbon testlerine göre 1400’lü yılların başında (1404–1438) yazıldığı kesinleşen bu kitap, ne anlattığı bir yana, hangi dilde yazıldığı bile bilinmeyen bir “uzaylı” gibi aramızda dolaşıyor

-Voynich El Yazması Nedir?

Bu gizemli kitap, adını onu 1912 yılında İtalya’da bir Cizvit kolejinden satın alan sahaf Wilfrid Voynich’ten alıyor. Şu anda Yale Üniversitesi’nin Beinecke Nadir Kitaplar ve El Yazmaları Kütüphanesi’nde “MS 408” koduyla korunuyor.

Kitabı elinize aldığınızda (tabii özel izinle!) göreceğiniz şeyler şunlar:

1-Yaklaşık 240 sayfa (bazı sayfaların kayıp olduğu düşünülüyor).

2-Soldan sağa akan, son derece akıcı bir el yazısı.

3-Dünyada eşi benzeri olmayan bir alfabe.

4-Tuhaf çizimler ve diyagramlar.

-İçinde Neler Var?

Kitabı inceleyen uzmanlar, çizimlere dayanarak kitabı 6 ana bölüme ayırıyorlar. Ancak bu bölümler cevap vermekten çok, yeni sorular yaratıyor:

1-Botanik: Kitabın en geniş bölümü. Yüzlerce bitki çizimi var ama sorun şu: Bu bitkilerin çoğu dünya üzerinde tanımlanamıyor. Kökleri başka, yaprakları başka bitkilere benziyor.

2-Astronomi/Astroloji: Güneşler, aylar, burç sembolleri ve yıldızlar.

3-Biyoloji: Belki de en garip bölüm. Yeşil bir sıvı dolu havuzlarda veya boru sistemlerinde yıkanan çıplak kadın figürleri.

4-Kozmoloji: Açıklanamayan dairesel diyagramlar, haritalar (veya hücre yapıları?).

5-Farmasötik: İlaç yapımı olduğu düşünülen, bitki kökleri ve kavanoz çizimleri.

6-Tarifler: Sadece metinlerden oluşan, muhtemelen bir reçete bölümü.

İlginç Bilgi: Kitabın yazarı (veya yazarları), metni o kadar akıcı yazmış ki tek bir hata, karalama veya düzeltme yok. Sanki yazar, bu bilinmeyen dili ana dili gibi konuşuyor ve düşünmeden yazıyor.

-Teoriler: Bu Kitap Bize Ne Anlatıyor?

Yüzlerce yıldır II. Dünya Savaşı şifrelerini çözenler de dahil olmak üzere herkes bu kitabı denedi ve başarısız oldu. İşte en popüler teoriler:

-Bilinmeyen Bir Doğal Dil: Tarihten silinmiş bir Avrupa lehçesi veya Doğu Asya dillerinin fonetik bir dökümü olabilir.

-Karmaşık Bir Şifre: Dönemin simyacıları bilgilerini saklamak için “kırılamaz” bir şifreleme yöntemi kullanmış olabilir.

-Tarihin En Büyük Şakası: Bazılarına göre bu kitap, zengin koleksiyoncuları (özellikle İmparator II. Rudolph’u) dolandırmak için yazılmış, anlamsız karalamalardan ibaret profesyonel bir sahtekarlık.

-Yapay Zekâ Denemeleri: Son yıllarda yapay zekâ algoritmaları metnin İbranice, Proto-Roman dili veya Türkçe kökenli olduğuna dair farklı sonuçlar çıkardı ancak hiçbiri tam anlamıyla anlamlı bir çeviri sunamadı.

-Neden Hâlâ Çözülemedi?

Rosetta Taşı sayesinde Mısır hiyerogliflerini çözdük, Enigma makinesini kırdık. Peki, 240 sayfalık bir kitap neden direniyor?

Cevap basit, referans noktamız yok. Bu alfabeyle yazılmış başka hiçbir metin yok. Karşılaştırma yapamıyoruz. Eğer bu bir şifreyse, anahtarı kayıp. Eğer bir dilse, son konuşanı 600 yıl önce öldü.

-Sonuç

Voynich El Yazması, bilimin ve teknolojinin her şeyi açıklayabildiği modern dünyamızda, bize hâlâ “bilinmeyenlerin” olduğunu hatırlatan harika bir kanıt. Belki de bir gün biri çıkıp bu kitabın aslında bir “yemek tarifi kitabı” veya bir “Orta Çağ rüya günlüğü” olduğunu kanıtlayacak.

Ancak o güne kadar Voynich, sessizliğini korumaya devam edecek.

Kaynaklar:

-[Kitabın Kendisi]: collections.library.yale.edu

-[Kitabın Tarihi ve Başarısız Denemeler]: nationalgeographic.com

-[Teoriler]: smithsonianmag.com